Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Instytut Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym jest placówką naukową Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego powołaną 11 października 1972 r. Program działalności Instytutu skupia się na sprawie łączności Polski z Polonią.

Pracownicy Instytutu z Księdzem Biskupem Ryszardem Karpińskim, delegatem Konferencji Episkopatu Polski ds. duszpasterstwa Polaków na emigracji.

 

Pracownicy Instytutu w czasie swych podróży badawczych stykają się praktycznie ze środowiskami polonijnymi wykorzystując tam swój pobyt dla upowszechnienia popularnej wiedzy nt. kultury polskiej zarówno w aspekcie jej dziejów, jak i aktualnej rzeczywistości. Prelekcje te przynoszą w rezultacie wzrost zainteresowania krajem pochodzenia i - jak można przypuszczać - również uwrażliwienia na aktualia polskie. Z kolei kontakty te dają również pracownikom Instytutu ową tak ważną wiedzę pozaźródłową, bez której ich praca naukowa mogłaby się okazać tworzeniem dziejów odległych merytorycznie od rzeczywistości historycznej. Stąd też mnożenie takich kontaktów to nie tylko zysk w postaci coraz to nowych archiwaliów, którymi Instytut ubogaca swój warsztat, ale także zdobywanie przesłanek, na których można budować niezawodną metodę pracy już nie tylko w dziedzinie prac nad leksykonem, ale właśnie na płaszczyźnie zamierzonej syntezy dziejów polonijnych. Ponadto więzy między Polonią a Krajem zyskują na intensywności dzięki ofercie duszpasterskiej, którą księża pracownicy Instytutu z powodzeniem realizują wśród Polonii przy okazji zadań naukowych. W Kanadzie, w Niemczech czy Szwajcarii można wymienić już jako sprawdzone środki działalności rekolekcje parafialne oraz wykłady dla duchowieństwa połączone z udziałem w konferencjach regionalnych polskich księży.
Okazuje się, że o wiele owocniejsze jest współdziałanie z Polonią aniżeli "praca dla niej". Oprócz tego względu ogromną wagę i to wyczuwalną na miejscu, posiada przekazywanie żywym słowem z bezpośredniego źródła krajowego zarówno treści religijnych, jak i kulturowych.
Dalsza działalność Instytutu, gdy chodzi o perspektywy, powinna się więc skoncentrować na następujących zadaniach:

• Stałym śledzeniu i analizie zjawisk społecznych i postaw obecnych w środowiskach polonijnych;
• Opracowywaniu atrakcyjnych dla tych środowisk formuł kontaktowych przystosowanych do rzeczywistości kościelnej;
• Inspirowaniu odnośnej historiografii w kierunku kształtowania myślenia historycznego wychodźstwa;
• Opracowywaniu łatwych w odbiorze i środowiskowo przystosowanych wzorców kultywowania tradycji polskiej;
• Propagowanie idei tzw. parafii partnerskich i programowanie kontaktów na tej płaszczyźnie.
• Propagowanie p r z y d a t n y c h w parafiach polonijnych pomocy duszpasterskich;