Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Katedra Dydaktyki i Edukacji Szkolnej

 

Katedra powstała w 1998 roku początkowo pod nazwą Katedra Dydaktyki Ogólnej, a następnie pod nazwą Katedra Dydaktyki i Edukacji Szkolnej.

Pracownicy Katedry łączą pracę naukowo - dydaktyczną z działalnością służebną na rzecz środowisk edukacyjnych.

W Katedrze prowadzone są badania naukowe w zakresie zagadnień związanych z przemianami edukacyjnymi w polskiej szkole.

Pracownicy Katedry:

• dr hab. Krystyna Chałas, prof. KUL - kierownik

• dr Beata Komorowska - adiunkt

• ks. dr Adam Maj - zatrudniony na umowę o dzieło

• ks. dr Mariusz Śniadkowski- zatrudniony na umowę o dzieło

Główne kierunki badań dotyczą:

• prac eksperymentalno - wdrożeniowych o charakterze ogólnopolskim w zakresie poszukiwania pedagogii gimnazjum wiejskiego;

• podstaw aksjologicznych edukacji szkolnej, w tym głównie wychowania ku wartościom;

• samotności szkolnej;

• edukacji podmiotowej;

• rozwijania twórczych postaw studentów;

• animacji pedagogicznej;

• ukrytego programu szkoły;

• metod i form pracy z uczniem sprawiającym trudności wychowawcze;

• aktywności aksjologicznej młodzieży.

Badania mają charakter sondażowo - diagnostyczny oraz projektowo - wdrożeniowy. Głównym nurtem są badania w działaniu. Dotyczą one uwarunkowań społeczno - kulturowych integralnego rozwoju dziecka wiejskiego oraz szkoły wiejskiej.

• Działalność badawcza zintegrowana jest za służebną funkcją na rzecz środowisk edukacyjnych. Utworzone zostało i objęte patronatem naukowym Ogólnopolskie Towarzystwo Gimnazjów Poszukujących z Małych Miast i Wsi. Stanowi ono bazę eksperymentalno - wdrożeniową oraz badawczą w zakresie poszukiwania szans integralnego rozwoju dziecka wiejskiego. Dla nauczycieli i dyrektorów tych szkół prowadzone jest stałe seminarium dydaktyczne oraz warsztaty twórczej pracy pedagogicznej. Bardzo wysokie wyniki pracy tych szkół świadczą o trafności teoretycznych przesłanek, które znajdują się u podstaw wdrażanej koncepcji. Cała działalność badawcza zyskuje duże zainteresowanie ośrodków akademickich w kraju. Zwieńczeniem pierwszego etapu badań jest przygotowana do druku publikacja K. Chałas „Wychowanie ku wartościom wiejskim szansą integralnego rozwoju wychowanka".

• Praktyczna działalność innowacyjna podejmowana w szkołach pod kierunkiem Katedry znajduje duże zainteresowanie wśród pedagogów w wielu krajach Europy. Wiele ze szkół stało się ośrodkami wspomagania pedagogicznego nauczycieli z Francji, Niemiec, Holandii.

• Drugim bardzo ważnym zagadnieniem badawczym podjętym w 2006 roku jest integracja aksjologiczna podmiotów edukacji: Szkoła, Rodzina - Kościół w celu rozwiązywania trudnych kwestii wychowania młodzieży. Podjęto zagadnienia wdrażania do praktyki szkolnej projektu wychowawczo - formacyjnego realizowanego przy udziale powyżej wskazanych podmiotów.

• Najnowszym - w historii Katedry - nurtem badań są badania biograficzne młodzieży dotyczące jej aktywności aksjologicznej. W tym celu w kwietniu 2006 roku ogłoszony został konkurs dla młodzieży gimnazjalnej i licealnej na pracę pisemną pt. „Moją młodość buduję potęgą dobra". Analiza świadectw pozwala określić rodzaj i treść aktywności aksjologicznej, jej efekty, strategie działania. Badania mają charakter międzynarodowy. Prowadzone są na Słowacji i we Francji. Najciekawsze prace uczestników konkursu zostały opublikowane w książce red. K. Chałas. Młodzież jakiej nie znacie. W listopadzie 2006 roku ogłoszono II edycję konkursu pt. „W młodzieńczym życiu mam swoje Westerplatte i bardzo go bronię."

• W zakresie dydaktycznym Katedra pełni opiekę merytoryczną nad specjalizacją pedagogika szkolna. Podstawową metodą pracy ze studentami jest metoda projektów. Przynosi ona wymierne efekty i jest bardzo ceniona przez studentów. Realizowane są projekty o charakterze programowym oraz instytucjonalnym.

• Na uwagę zasługuje projekt o charakterze instytucjonalnym - prowadzony przez studentów pod opieką Katedry - Klub Promocji Talentów dla Dzieci Wiejskich. Twórcami koncepcji i programu pracy są studenci. Klub stanowi płaszczyznę twórczej pracy i źródło nabywania doświadczeń pedagogicznych oraz teren badań.

• Wespół ze studentami podjęto działania na rzecz wzbogacenia oferty programowej z zakresu wychowania do życia w rodzinie. Efektem tych prac są zatwierdzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu programy nauczania dla szkoły podstawowej i gimnazjum, opublikowane w formie książkowej. Jest to wynik twórczej pracy studentów na konwersatorium z zakresu projektowania systemów wychowawczo - dydaktycznych i opiekuńczych.

• Powstało również wiele programów wychowania ku wartościom, które publikowane są w serii książek „Wychowanie ku wartościom. Elementy teorii i praktyki" autorstwa K.Chałas oraz zespołu współautorów.

t. I. Godność, wolność, odpowiedzialność, tolerancja;

t. II. Naród, Ojczyzna, pokój, patriotyzm;

t. III. Wartości w nauczaniu Jana Pawła II skierowanym do Polaków.

• W ramach pełnienia funkcji dydaktycznej Katedra prowadziła pięć edycji studiów podyplomowych dla dyrektorów szkół z zakresu zarządzania szkołą. Studia te były organizowane w ramach grantów uzyskanych z Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. W ewaluacji prowadzonej przez MENiS otrzymały szczególnie wyróżniającą ocenę.

• Aktualnie prowadzone są studia podyplomowe z zakresu pedagogiki przedszkolnej, wczesnoszkolnej i integracyjnej. Cieszą się one bardzo dużym uznaniem słuchaczy o czym świadczą wyniki ewaluacji. W bieżącym roku akademickim 2006/2007 studiuje 73 osoby.

• W Katedrze prowadzone są seminarium magisterskie i seminarium doktorskie z zakresu pedagogiki szkolnej.

• Zostało obronionych sześć prac doktorskich, w tym jedna poza granicami kraju (Słowacja).

• Prowadzona jest też ścisła współpraca z Ministerstwem Edukacji Narodowej. Kierownik Katedry dr hab. Krystyna Chałas jest rzeczoznawcą MENiS ds. programów szkolnych oraz członkiem komisji oceniającej programy studiów dwukierunkowych.

Katedra była współorganizatorem krajowych i międzynarodowych konferencji naukowych:

• Ewangelizacja a edukacja - Częstochowa 2003 (konferencja międzynarodowa)

• Polski system edukacji po reformie 1999. Stan, perspektywy, zagrożenia. Piła 2004 (konferencja międzynarodowa)

• Pedagogika wartości, wartości w pedagogice. Rzeszów 2005

• Wychowanie ku wartościom w rodzinie i szkole - Rużomberok 2005 (Słowacja)

• Miłosierdzie w teorii i praktyce szkolnej. Poznań 2006.