Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Instytut Teologii Fundamentalnej tworzą cztery katedry:

Pracami Instytutu kieruje Dyrektor, którym aktualnie jest ks. prof. dr hab. Henryk Zimoń.

Katedra Teologii Fundamentalnej, jak i Katedra Historii Religii, związane są ściśle z początkiem istnienia naszego Uniwersytetu, zostały bowiem erygowane na pierwszym posiedzeniu Senatu Akademickiego jesienią 1918 r. w Warszawie. Wówczas Katedrę Teologii Fundamentalnej powierzono ks. Piotrowi Kremerowi, byłemu profesorowi Akademii Teologii Katolickiej w Petersburgu, natomiast wykłady z historii religii ks. Józefowi Archutowskiemu z Warszawy, który w 1918 r. objął katedrę Pisma Świętego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

W listopadzie 1920 r. Rada Wydziału podjęła decyzję o utworzeniu na Wydziale Teologicznym czterech sekcji: Teologii Biblijnej, Teologii Fundamentalnej, Teologii Dogmatycznej i Teologii Moralnej. Kierownikiem Sekcji Teologii Fundamentalnej został ks. prof. Piotr Kremer.

W czasie II wojny światowej praca dydaktyczna Sekcji Teologii Fundamentalnej została przerwana. Po odzyskaniu niepodległości kierowanie nią powierzono ks. prof. Adolfowi Tymczakowi, a następnie ks. dr. Edwardowi Bulandzie. 31 maja 1946 r. Rada Wydziału Teologicznego na kierownika Katedry Teologii Fundamentalnej powołała ówczesnego profesora Seminarium Duchownego w Łodzi, docenta na Uniwersytecie Warszawskim, ks. dr. Bolesława Radomskiego, przyznając mu stanowisko profesora nadzwyczajnego i powierzając kierowanie Sekcją Teologii Fundamentalnej. W 1956 r. miejsce zmarłego tragicznie ks. Radomskiego objął ks. dr Edward Kopeć, profesor WSD we Wrocławiu. Funkcję kierownika Sekcji Teologii Fundamentalnej pełnił do momentu przejścia na emeryturę (1983 r.).

18 lutego 1958 r. rozpoczęła działalność Katedra Historii i Etnologii Religii jako III Katedra Teologii Fundamentalnej. Jako p.o. kierownika powołano na nią dr. Teofila Chodzidłę SVD. 23 czerwca 1958 r. erygowano na Sekcji II Katedrę Teologii Fundamentalnej jako Katedrę Eklezjologi, powierzając wykłady z tej dziedziny dr. Stanisławowi Nagy’emu SCJ. W 1963 r. na sekcji wykłady rozpoczęli: ks. dr Czesław S. Bartnik oraz ks. dr Romuald Łukaszyk.

W 1972 r. kierownikiem Katedry Eklezjologii Fundamentalnej został doc. dr hab. Stanisław Nagy SCJ, który w latach 1983-1991 był też kierownikiem sekcji. Jego asystentami byli kolejno: ks. Jerzy Borowiec, ks. Tomasz Ludwisiak, ks. Mieczysław Piwowarek i ks. Henryk Seweryniak. Aktualnie kuratorem katedry jest ks. prof. dr hab. Marian Rusecki. Na stanowiskach adiunktów pracują: ks. dr Zbigniew Krzyszowski, ks. dr Krzysztof Kaucha oraz dr Andrzej Pietrzak SVD. Katedra zajmuje się badaniem wiarygodności Kościoła oraz metodologią eklezjologii.

Następcą ks. prof. Edwarda Kopcia na stanowisku kierownika Katedry Chrystologii Fundamentalnej został w 1985 r. ks. dr hab. Marian Rusecki. Od 1991 r. ks. prof. dr hab. M. Rusecki jest kierownikiem Sekcji, a od jej przekształcenia w Instytut Teologii Fundamentalnej w 1999 r., pełnił funkcję dyrektora tegoż Instytutu do 2008 r. Obecnie adiunktem w katedrze jest ks. dr Jacenty Mastej, a do roku 2007 był nim także dr Ireneusz S. Ledwoń OFM. Pracownicy katedry w badaniach naukowych podejmują zagadnienia z zakresu metodologii teologii fundamentalnej i wiarygodności Objawienia Bożego.

Katedrą Historii i Etnologii Religii aktualnie kieruje prof. dr hab. Henryk Zimoń SVD. Z jego inicjatywy w 1985 r. Rada Wydziału Teologicznego ustanowiła specjalizację religioznawstwa na Sekcji Teologii Fundamentalnej. Współpracownikami prof. H. Zimonia SVD są: dr Zdzisław Kupisiński SVD – adiunkt oraz dr Stanisław Grodź SVD – adiunkt. Prace badawcze w katedrze idą w trzech kierunkach: ludowa kultura społeczna i duchowa Polski, religie ludów pozaeuropejskich (zwłaszcza afrykańskich; buddyzm; islam) oraz inkulturacja chrześcijaństwa w Afryce.

/oprac. ks. K. Kaucha,

uaktualnił S. Grodź SVD/